Samverkandi þættir - samstillt áták

Ég hef í aðdraganda þessa prófkjörs verið, eins og aðrir frambjóðendur, spurð ýmissa spurninga er lúta að helstu þjóðmálum líðandi stundar. Mér finnst mjög mikilvægt að svara þessum spurningum eins samviskusamlega og ég get því ég tel að kjósendur eigi rétt á að vita hvar frambjóðendur standa hvað viðkemur knýjandi málefnum sem taka þarf föstum tökum.

 Margar íslenskar fjölskyldur hafa valið að lifa lífinu af nægjusemi og hógværð. Þetta er fólk sem hefur unnið mikið, reynt að leggja fyrir til að eiga í varasjóði komi eitthvað upp á og árum saman varið fjármunum sínum af mikilli skynsemi. Það er þess vegna óréttlæti ef þetta fólk á síðan að greiða fyrir þá sem farið hafa offari í lántökum umfram greiðslugetu sína og neysluþarfir. Yfir skuldir er ekki hægt að setja pennastrik og láta sem til þeirra hafi aldrei verð stofnað. Ég vil skoða þann hóp nánar sem á í fjárhagserfiðleikum fremur en að setja alla undir einn og sama hattinn. Hóparnir eru mismunandi. Einn hópurinn er ungt fólk sem hefur nýlega fest kaup á fyrstu íbúð sinni situr nú uppi með t.d. himinhátt myntkörfulán. Aðrir sem hafa ekki með lífsstíl sínum eða ákvörðunum stuðlað að því ástandi sem nú ríkir en hefur t.a.m. misst vinnuna er annar hópur sem þarf sérstaklega að hlúa að. Það er þetta fólk sem er eðlilega öskureitt og sárt enda klárir þolendur mistaka og slæmra ákvarðana ráðamanna, auðmanna og eftirlitsmanna sem sofnuðu á verðinum. Barnafjölskyldum þarf einnig að hlúa að því börnin verða áþreifanlega vör við áhyggjur foreldra sinna eigi þeir í miklum erfiðleikum. Séu börn á heimili ber okkur öllum, ráðamönnum sem öðrum að huga að þeim af alúð og nærgætni.

Atvinnuleysi er helsta áhyggjuefni mitt í dag.

Manneskja sem er atvinnulaus og sér ekki í hendi sér að hann/hún fái vinnu innan tíðar býr ekki einungis við fjárhagslegt óöryggi heldur finnst sjálfstraustið einnig hafa beðið hnekki. Fátt er meira niðurdrepandi en að hafa ekki verkefni til að takast á við daglega. Rútína af einhverju tagi er flestum mikilvæg ef ekki nauðsynleg.

Hvernig lögum við þessa hluti hratt og vel?
Allar aðgerðir í þessu sambandi tengjast aðgerðum í peningamálum og gjaldeyrismálum. Með háum vöxtum eins og nú er og gjaldeyrishöftum aukast líkurnar á því að enn fleiri fyrirtæki fari í gjaldþrot. Ef fyrirtæki, vel rekin og lífvænleg eiga að lifa verður að fara að losa um gjaldeyrishöft. Áður en það er gert þarf að semja við eigendur Jöklabréfa. Að öðrum kosti mun gjaldeyrir hverfa úr landi eins og hendi væri veifað. Slík er keðjuverkunin. Sé hreyft við einum hlekki togar hann í þann næsta. Þess vegna er ekki hægt að horfa á þessa hluti öðruvísi en í samhengi og með heildarsýn í huga. Með lækkandi vöxtum munu fyrirtæki hafa aðgang að lánsfjármagni og geta fjármagnað rekstur sinn.

Ég hef verið spurð að því hvort ríkið eigi að skapa störf. Ríkið skapar ekki störf að mínu viti en liðkar fyrir um að störf verði sköpuð. Ríkið getur stuðlað að aukningu starfa t.d. með samningum við erlenda aðila sem vilja framkvæma hér á landi.
Störf geta einnig orðið til með ýmsum öðrum hætti. Sem dæmi má nýta mannauðinn, hugvitið til nýsköpunar og styðja við lífvænleg vel rekin sprotafyrirtæki. Einnig má hindra að störfum fækki með hagræðingu og skipulagningu innan fyrirtækja. Eins og nú árar gæti verið nauðsynlegt alla vega tímabundið að skipta störfum upp og deila þeim milli manna. Lítil vinna er betri en engin vinna. Æskilegt væri að um þetta næðist sátt. Sátt um aðgerðir sem þessar eykur samkennd meðal manna og löngun til að róa þennan lífróður saman.

Ríkisafskipti og skattar.
Hinn dæmigerði íslenski launþegi mun ekki þola skattahækkanir nú. Eina leiðin til að skera niður ef ekki á að þurfa að hækka skatta er því með hagræðingu og skipulagningu. Í samráði og samstarfi við starfsfólk og þá sem njóta þjónustunnar er hægt að hagræða. Ég legg mikla áherslu á að hlustað verði á fólkið, borin sé virðing fyrir skoðunum þeirra og unnið að endurskipulagningu með þeim sem hagræðingin snertir. Grisja þarf gaumgæfilega hvaða fyrirtæki eiga að vera í eign ríkisins og hvaða fyrirtæki að hluta til eða að öllu leyti má bjóða út til einkareksturs og hvaða fyrirtæki má einfaldlega selja. Ríkisafskipti á röngum stöðum ef svo má orða er dragbítur á skattgreiðendur og hindrar eðlilega samkeppni.

Peningastefnan, gjaldmiðillinn og Evrópusambandi.
Krónan hefur styrkt eilítið og nú hlýtur að koma að því að fara megi að lækka vexti. Háir vextir eru að kyrkja samfélagið en raunvextir eru samt litlir sem engir vegna verðbólgunnar. Ef ég væri spurð um eitthvað eitt sem verulega þarf að komast í lag í þessu landi myndi ég svara:

Við verðum að fara að fá stöðugleika í þetta samfélag.
Svo allt of lengi höfum við búið við óstöðugleika vegna gengissveiflu krónunnar. Krónan er ekki framtíðargjaldmiðill að mínu hyggjuviti. Henni þurfum við að skipta út fyrir annan stöðugri gjaldmiðill. Fólk sem er í innflutningi og útflutningi hefur lengi búið við mikinn óstöðugleika, ekki getað gert neinar áætlanir enda óvissan frá degi til dags mikil.

Fjölmargir sérfræðingar hafa tjáð sig um hvernig samningstilboð ESB fyrir Ísland myndi líta út. Eitt stórt vandamál við yfirlýsingar þessara ágætu sérfræðinga er að þeim ber ekki saman. Skilaboð eru misvísandi og ósamræmi í upplýsingum. Þess vegna vil ég milliliðalaust fá að sjá það svart á hvítu hvernig svona plagg liti út. Hvað kemur nákvæmlega upp úr poka merktum Ísland-ESB. Það verður einungis gert með því að fara í viðræður, fá frá fyrstu hendi allar upplýsingar. Öðruvísi er ekki hægt að taka farsæla ákvörðun. Að hunsa þessa umærðu stoppar hana ekki. Það verður að ræða þetta opinskátt og fordómalaust. Annars linnir þessum vangaveltum aldrei.
Ég er á móti því að kjósa eigi um hvort fara eigi í viðræður. Síðan hvenær þarf að kjósa um hvort tala megi saman og afla megi upplýsinga?

Hins vegar fyrir mitt leyti veit ég það í hjarta mínu að ef eitthvað er í svona samningi sem mér hugnast ekki, greiddi ég gegn honum í þjóðaratkvæðagreiðslu. Það munu aðrir Íslendingar án efa gera líka. Eins og vitað er hafa Norðmenn fellt slíkan samning í tvígang. Hvað varðar upptöku á öðrum gjaldmiðli og þá einhliða þ.e. án þess að tengjast myndbandalagi þori ég ekki að fullyrða mikið um. Þeir sem hafa tjáð sig um þessi mál eru mjög ósamstíga í vangaveltum sínum og fátt bitatætt hefur skilað sér úr þeirri umræðu enn sem komið er.

Önnur mál, svo sem hvort veiða eigi hval í atvinnuskyni?
Hvað varðar hvalveiðar, þá er ég hlynnt því að veiða hvali í atvinnuskyni. Allar auðlindir okkar Íslendinga á að nota að mínu viti innan sjálfbærra marka. Umgangast þarf auðlindir af skynsemi, af virðingu við landið og af hógværð.