ÞÍN LEIÐ : FORSÍÐASAMKEPPNISHÆFNIDRÖG

2. fundur

laugardagur, 21. febrúar 2009

Endurreisnarnefnd - Samkeppnishæfni              

 

Mættir: Valborg Kjartansdóttir, Stefán Pétursson, Gunnar Torfason, Elínóra Inga Sigurðardóttir, Friðrik Sophusson, Pétur Eiríksson, Guðmundur Árnason, Óli Örn Eiríksson, Sveinbjörn Egill Björnsson, Elínbjörg Magnúsdóttir, Arngrímur Pálmason, Júlíus Vífill Ingvarsson, Brynjólfur Helgason Vilhjálmur Egilsson og Hálfdán Karlsson.

 

Greinar til umfjöllunar:

 

Stefán Pétursson                                   Endurreisn íslensk hlutabréfamarkaðar.

Júlíus Vífill Ingvarsson                             Fjármál sveitarfélaga og hugleiðingar um áherslur.

Elínóra Inga Sigurðardóttir                       Nýsköpun

Brynjólfur Helgason                                Endurreisn fjármálakerfisins á Íslandi

Sveinbjörn Egill Björnsson                       Opinber stjórnsýsla og eftirlitsstofnanir.

Pétur Eiríksson                                      Samkeppnishæfni

Friðrik Sophusson                                  Auðlindanýting og umhverfismál

Jón Birgir Gunnarsson                            Alþjóðavæðing atvinnulífsins

 

Skjöl sem ekki hafði verið fjallað á fyrri fundum:

 

Ólafur Ísleifsson                         Gjaldmiðillinn

S.Lára Árnadóttir og

Ólafur H. Guðgeirsson                Samkeppnishæfni atvinnulífsins

Halldór Halldórsson                    Hagvöxtur um land allt.

                                                Hugmyndir frá Sjálfstæðisfélagsins í Kópavogi

 

 

Endurreisn íslensk hlutabréfamarkaðar      

Stefán Pétursson  

 

Stefán fór yfir efnið og stiklaði á helstu áherslum og hver þróunin hefði verið og hvernig hún gæti orðið.

 

Í umræðum tóku þátt, Gunnar, Stefán, Arngrímur, Óli Örn,Friðrik, Vilhjálmur, Guðmundur, Valborg

 

Traust á markaði er ekkert lengur, hvorki hjá almennum fjárfestum eða fagfjárfestum, endurvinna verður / eða byggja upp traust á nýjan leik.

Rætt um hvernig verðmyndun er á markaði, hvernig markaðsaðilar halda uppi verði á markaði, hvernig úrvalsvísitalan er mynduð.

Hvernig er markaðurinn myndaður þ.e. hlutfall almennings á markaði.

Rædd um orkufyrirtækin og heimild til þeirra til að fara á markað og sækja þannig fé, og kom fram að á norðurlöndum eru sum orkufyrirtæki á markaði og að hluta í ríkiseigu. Ef þessi leið yrði farin hér á landi yrði að breyta orkufyrirtækjum í hlutafélög.  Gæti verið mjög góð leið til að byggja upp markaðinn aftur ásamt því að setja bankafyrirtæki á markað. Nú er rétti tíminn til að gera þetta. Gæta þyrfti að hvernig þetta væri gert með tilliti til þess að tryggt væri að eignarhald væri dreift t.d. með því að setja aðeins hluta á markað í einu t.d. 20%. Og strangar reglur um hámarks eignarhlut einstakra eða tengdra aðila.

Fjallað var um yfirtökuskyldu þar sem reglur um slíkt hafi ekki virkað sem skyldi og hér þyrfti strangari lög um yfirtökuskyldu og valdsvið viðkomandi stjórnvalds þannig að reglum sé fylgt og að lagaheimildir til inngrips verði sterkari.

Skoða þarf reglur um áhrif viðskiptavildar á verðmyndun, nefnd dæmi um fyrirtæki þar sem eigið fé var 27 milljarðar en þar af áþreifanlegar eignir 2 milljarðar. Setja þarf reglur um takmörkun á lán fjármálastofnana til einstakra / tengdra aðila mun lægri en nú er  og um hraðari afskrift viðskiptavildar. Einnig þarf að skoða reglur um veðhæfni  viðskiptavildar hjá fjármálastofnunum.

En eitt af stóru vandamálunum nú er að ekkert fjármagn er á markaði til að kaupa á markaði og enginn hefur fé til að lána.

 

 

Fjármál sveitarfélaga og hugleiðingar um áherslur.

Júlíus Vífill Ingvarsson

 

Júlíus reifaði hugsun sína og þá t.d. núning milli sveitarfélaga og ríkisins, í smæð sveitarfélaga eru tækifæri, áhrif jöfnunarsjóðs  og að  sveitarfélög eru fyrri til að taka ákvarðanir til niðurskurðar en ríki vegna smæðar og styttri ferils.  Fram kemur í tölfræði að nemendum hefur fjölgað um 4% á grunnskólastigi á meðan menntuðum kennurum hefur fjölgað um 45%.

Skólastigin taka yfir 50% af útsvarstekjum sveitarfélaga. Hvernig á að endurskoða þetta hlutfall. 

Skóli án aðgreiningar, sérskóla komið inn í skólana, nemendum fækkað í bekkjum og starfsfólki fjölgað á hvern nemenda.

 

Í umræðum tóku þátt Júlíus,Friðrik, Vilhjálmur,Pétur, Arngrímur, Óli Örn og fl.

 

Þörf á frekari sameiningu sveitarfélaga og meiri samvinnu þeirra.

Leggja þarf mikla vinnu í skipulagsmál , þannig að sveitarfélög séu tilbúin þegar að uppsveiflan kemur, og sveitarfélög verða að vera skjótari í ákvörðunum.

Mannhaldsfrek verkefni hátt á lista í dag,

Hugsanleg sameining sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu.

Rædd um að fá aðila úr skólakerfinu t.d.kennara til að lesa yfir það sem snertir skólakerfið.

Auka þarf sveigjanleika í skólakerfinu með það að markmiði að auka gæði og draga úr kostnaði.

Rætt um samstarf sveitarfélaga og ríkis á heilbrigðiskerfinu og núning þeirra á milli, og hvernig hægt sé  að auka samvinnu / samstarf  og lækka kostnað.

 

 

Nýsköpun                           

Elínóra Inga Sigurðardóttir

Elínóra fór yfir – heildarhagsmuni.

 

Í umræðum tóku þátt Stefán, Sveinbjörn, Pétur, Valborg, Hálfdán, Friðrik

 

Rætt um uppruna GEM skýrslu og hvernig hún mælir nýsköpun.

Fjallað um hvað felst í orðinu nýsköpun, að bæði sé um að ræða nýjar vörur, nýja þjónustu og einnig að gera aðra betri. 

Nýsköpun í heilbrigðisþjónustu er eitthvað sem þarf að skoða en orðið heilsuhæli er neikvætt.

Vöntun á tengingu milli ólíkra þekkingarsviða.

Einnig kom fram að háskólinn er deildarskiptur en ekki þjóðfélagið og rætt um þörf þess að hin ýmsu svið vinni saman í betra flæði en ekki í kössum.


 

Endurreisn fjármálakerfisins á Íslandi             

Brynjólfur Helgason

 

Fór yfir stöðuna og hvernig mál hafa verið að þróast, mikil óvissa er einkennir starf bankana og skilanefnda, og á þar stóran þátt óvissa með stöðu bankastjóra, bankastjórna og skilanefnda. Samdráttur í bankaumhverfinu er ekki bara hér á landi einnig erlendis og hefur markaðsvirði helstu banka heims dregist saman um 63%. Alþjóðasamskipti banka eru nánast aflögð. Skuldatryggingarálag hefur hækkað nánast stanslaust og sérstaklega eftir fall Lehman Brothers  í september. Nefndi að hugsanlega hefði sú aðferð sem notuð var á Glitnir yfirtöku gengið ef mikil herferð í almannatengslum hefði fylgt.  Hvað hægt er að gera til að bankakerfið verði starfhæft á ný. Landsbankinn gat fengið lán 2007 með 25 punkta álagi á Libor 2007 miðað við ótryggt. Í dag nánast vonlaust og tryggt með 2-500 punkta álagi en markaðir nánast lokaðir. Þegar bankarnir lögðu niður alþjóðasvið féll erlend greiðslumiðlun niður, enginn virðist hafa hugsað út í það. Óvissa í öllum bönkunum um stjórnendur og óviss staða bankaráða og æðstu stjórnendur hafa ekki bakstuðning og þora ekki að taka ákvarðanir. Þetta þarf að laga strax og nauðsynlegt að búa til efnahagsreikning banka þar sem ekki er hægt að kynna fyrirtæki eða fá fyrirgreiðslu án þess.

 

 Í umræðum tóku þátt Guðmundur, Friðrik, Elínóra, Hálfdán, Elínbjörg, Stefán, Arngrímur, Pétur, Brynjólfur 

 

Flestir sammála að hraðasta uppbygging á bankakerfinu væri með því að banki eða bankar kæmust í erlenda eign að hluta eða öllu leyti. Þannig kæmist á eitthvað traust.

Ekkert kemur fram í greininni um eignaumsýslufélag sem ríkið hyggst kom á stofn og voru aðilar sammála um að koma þyrfti fram skoðun á því hvernig og hvort slíkt væri heppilegt.

Aðalástæður fyrir vandamálum í aðkomu erlendra aðila að markaðnum og bönkunum væru annars vegar gjaldmiðillinn og hins vegar smæð markaðarins.

Rætt um jöklabréf, tilvist þeirra og hvað hægt er að gera. Meðal annars komu fram skoðun  um að nauðsynlegt væri að semja við eigendur þeirra, t.d. með annari aðkomu svo sem að lífeyrissjóðir kæmu að og skiptu á sínum erlendu eignum og á jöklabréfum og hugsanlega að þeir kæmu að eignarhaldi banka í stað innlausnar á bréfunum.

Nauðsynlegt að skoða hvernig hægt er að hafa stjórn og takamarka slíkar útgáfur í framtíðinni þar sem veltan var gífurleg og í raun allt of mikil. Einnig kom fram að fjárfesting í virkjun var aðeins brot af þessari veltu. Ástæða þessa voru háir vextir sem sköpuðu vaxtamun sem menn sóttust eftir og ástæða hárra vaxta er krónan.

Fram kom hugmynd um hvort hægt væri að skattleggja þetta og voru ekki undirtektir við þv.

Krónan er hluti af samkeppnishæfni landsins og voru menn almennt sammála um að í framtíðinni þyrfti að taka upp annan gjaldmiðil.

Sterk umræða var um að taka upp Evru og sækja um aðild að EU og þangað til hægt væri að taka um EUR þá væri í krónan tengd Evru, þannig myndi skapast traust að einhverju leiti. Að sjálfsögðu yrði síðan slíkur samningur lagður undir þjóðaratkvæði.

Einnig var umræða um hugsanlega einhliða upptöku Evru en við litlar undirtektir.

 


 

 

Opinber stjórnsýlsa og eftirlitsstofnanir.                    

Sveinbjörn Egill Björnsson

 

Rætt vítt hverngi á að hamla vexti ríkisins – áhugasvið margra en alveg sama hvað gert hefur verið þá stækkar alltaf ríkið. Hvernig er hægt að taka á því. Mikil umræða.

 

Hugmynd um að setja í lög hvað ríkisrekstur má vera sem hlutfall af  landsframleiðslu og að það fari síðan lækkandi. 

 

Sveinbjörn ætlar að vinna nánar með og útfæra.

 

 

Samkeppnishæfni                                                             

Pétur Eiríksson

 

Pétur reifaði, stiklaði á helstu atriðum  - hverjar eru helstu áherslur.

 

Í umræðum tóku þátt Guðmundur, Friðrik, Elínóra, Hálfdán, Júlíus, Arngrímur, Pétur, Brynjólfur, Hálfdán.

 

Kom fram að tala hreinlega um annan gjaldmiðil en ekki bara stöðugan gjaldmiðil.

Athugasemd gerð við orðalag í kafla um hvernig menn veljast í störf.

Rædd um klasa skilgreiningar Michael Potters, að kortleggja og setja upp sýn fram í tíman t.d. til 2020

Hvar þurfa áherslur í menntakerfinu að liggja næstu árin, á hvaða menntun verður þörf.

Rædd um takmarkanir skólakerfis og hvort skólakerfið drepi niður frumkvæði og sköpunargáfu.

Örva þarf nýsköpunar áhuga, frumkvæði og sköpunargleði.

 

 

Auðlindanýting og umhverfismál                                       

Friðrik Sophusson

 

Drög 3 tilbúin. -

 

Talað um að nota orðalag að halda áfram að nýta auðlindirnar, leggja áherslu á að þeir borga sem menga, nýr kafli um loftslagsmál.

Trúlega þarf samstarf við EU um kvóta á þessu sviði mengunar.

Bent á að skerpa á atriði um ökutæki / farartæki og að Ísland stefni að þvi að vera leiðandi í umræðu og þróun á öðrum orkugjöfum í  ökutækjum og setja markmið.

 

 

Alþjóðavæðin Atvinnulífsins                                              

Jón Birgir Gunnarsson

Óli Örn fór yfir skjalið í fjarveru Jóns Birgis

Áhersla á opið og frjálst hagkerfi, og að útflutningur og innflutningur er háð hvort öðru.

Þarf að laga orðaval, útskýra betur – og nota alfarið íslensku.

 

 

Eftirtaldar greinar á eftir að fjalla um :

 

 

Ólafur Ísleifsson - Gjaldmiðillinn

S.Lára Árnadóttir og Ólafur H. Guðgeirsson - Samkeppnishæfni atvinnulífsins

Halldór Halldórsson - Hagvöxtur um land allt.

Hugmyndir frá Sjálfstæðisfélagsins í Kópavogi

 

 

Bæta við athugasemd

Vinsamlegast ritið fullt nafn, ekki gælunöfn eða skammstafanir
 
Endurreisnarvefur Sjálfstæðisflokksins
Vefur Sjálfstæðisflokksins  -  Hafa samband
Sjálfstæðisflokkurinn
Háaleitisbraut 1 - 105 Reykjavík - 515 1700