Framtak
Sigríður Finsen
Framtak og áræðni er nauðsynleg fyrir áframhaldandi þróun efnahagslífsins og samfélagsins. Stöðug leit að nýjum tækifærum í fjárfestingum og rekstri er uppspretta vaxtar í hagkerfinu og ein meginástæða þessu hversu fjölbreytt og síbreytileg frjáls samfélög eru. Andstæða þess er framtaksleysi, sem leiðir til stöðnunar og svo hnignunar. Við núverandi aðstæður sem er ennþá að sýna merki samdráttar eftir hrun bankakerfisins, þarf að ýta undir og styðja við framtak einstaklinga, fyrirtækja og félagasamtaka.
Á síðastliðnu ári fór að hægja á efnahagslífinu eftir mikla uppsveiflu undanfarinna ára og ágerðist þessi þróun mjög hratt eftir hrun bankanna í október 2008. Atvinnuleysi hefur aukist mjög, í febrúar 2009 voru tæplega 16 þús manns á atvinnuleysisskrá, eftirspurn hefur minnkað, þá ekki síst eftir dýrari innfluttum vörum. Viðskiptabankarnir hafa ekki náð þeirri stöðu að geta lánað viðskiptavinum sínum, sem hægir meira á hjólum efnahagslífsins. Miklar breytingar á gengi íslensku krónunnar hafa kippt rekstrargrundvelli undan ýmissi atvinnustarfsemi en um leið hafa myndast ný sóknartæki sem sem þarf að nýta.
Við þessar óvissu aðstæður er hætta á að þessi þróun haldi áfram niður á við. Neytendur þora ekki að eyða peningum sínum, t.d. af ótta við að missa vinnuna og/eða bíða eftir því að verð fari að lækka. Eftir mjög áhættusækið tímabil má einnig búast við að vilji til að taka áhættu með sitt fjármagn minnki
Stofnun nýrra fyrirtækja, þróun nýrra leiða og aðferða sem gerir framkvæmdir einfaldari og/eða betri hátt hefur sett sín spor á íslenskt samfélag á undanförnum árum. Íslendingar hafa almennt verið fljótir að taka upp og innleiða nýja tækni s.s. í tölvu- og fjarskiptaheiminum. Það er styrkleiki fólginn í þessum eiginleikum sem mikilvægt er að varðveita.
Umgjörð samfélagsins þarf að styðja við og umbuna framtakssemi. Greining nýrra viðskiptatækifæra, vilji til að taka áhættu þarf að skila ábata. Eftir mikið óhóf og græðgi á undanförnum misserum er hætt við að samfélagið hafi minni skilning á nauðsyn þess að fjárfestar þurfi að fá sitt framlag metið.
Það er nauðsynlegt að brjóta upp og stöðva þennan spíral. Það þarf að hlúa að og styðja við framtak og áræðni einstaklinga og fyrirtækja með því að endurreisa hina efnahagslegu umgjörð, með hvötum til framtaks einstaklinga og fyrirtækja.
Fjölmörg ný tækifæri til sóknar munu gefast þegar endurreisnin hefst á ný, sem þarf að nýta með fagmennsku og metnað að leiðarljósi. Fjármagn þarf að nýta með skynsömum og aðhaldssömum hætti.
Það þarf að byggja upp og styðja við getu, traust og áræðni til fjárfestinga,
Bankarnir þurfa að geta lánað til nýrra verkefna,
Vextir þurfa að lækka,
Hvetja þarf einstaklinga til að sinna viðhaldi og endurbótum fasteigna sinna,
Hvetja þarf einstaklinga til að eyða peningum sínum,
Skatta- og reglugerðarumhverfið þarf að hvetja en má ekki letja og gefa einstaklingum tækifæri til að meta ávinning af sínu framtaki.
Það þarf að tala kjark í þjóðina.